PROGRAMLAMA SANATI SAYFALARINA HOs GELDiNiZ

Free Web Hosting Provider - Web Hosting - E-commerce - High Speed Internet - Free Web Page

Ag NEDiR ?

Birden çok bilgisayarin birbirine bagli olarak kullanilmasiyla olusturulan çalisma biçimine bilgisayar agi (computer network) denir. Bir bilgisayar aginda çok sayida bilgisayar yer alir. Bu bilgisayarlar yan yana duran iki bilgisayar olabilecegi gibi tüm dünyaya yayilmis binlerce bilgisayar da olabilir. Ag içindeki bilgisayarlar belli bir biçimde dizilirler. Bilgisayarlar arasinda genellikle kablo ile baglanti saglanir. Kablo baglantisinin mümkün olmadigi durumlarda mikro dalgalar ve uydular araciligiyla da ag içindeki iletisim kurulur.

Bilgisayar agina bagli olan bir bilgisayar diger bilgisayarlarla baglanti içindedir. Diger bilgisayarlarla iletisim kurar, onlarin sabit diskinde yer alan verilere erisir, onlarin programlarindan yararlanir.

Bir agin en önemli görevi kullanicilar arasinda iletisim saglamaktir. Kullanicilarin birbirlerinin bilgisayarlarinin kaynaklarindan yararlanmalarini saglar. Bu kaynaklar bir yazici, sürücü ya da sabit disk olabilir. Örnegin diger bilgisayarin sabit diskinde duran bir veri dosyasina eriserek onu kullanmak gibi. gelismis bilgisayar aglari kisisel bilgisayarlar, mim ve büyük bilgisayarlardan olusmus degisik kapasitedeki bilgisayar sistemlerinin tümünün birden birbirine baglanmasini saglarlar.

Programlarin ve dosyalarin paylasilmasi : Bir çok programin ag uyarlamalarinin alinmasi o programin ayri ayri alinmasindan her zaman daha ekonomik olacaktir. Örnegin bir ofisteki bes ayri bilgisayar için ayri ayri birer adet veri tabani programi almak yerine agin ana makinesine bir programi almak ve onun diger kullanicilar tarafindan kullanilmasi gibi. Ag sayesinde kullanicilar programlarin tamaminda yararlandiklari gibi belli izinler ve haklar çerçevesinde diger kullanicilarin dosyalarina da erisebilirler. Böylece diger bir kullanicinin hazirlamis oldugu belgelerden de yararlanirlar. Bununla beraber kullanicilar kendi kisisel uygulamalarinin yani sira ortak birtakim çalismalari da ag içinde belli bir alanda yaparlar. Örnegin ortak kullanim için bir dizinin kullanilmasi gibi...

Ag kaynaklarinin paylasilmasi : Ag kaynaklarinin basinda ag yazicilari ve sabit disk gelir. Ag içinde bulunan yazicilari, çizicileri, sürücüleri diger kullanicilar da rahatlikla kullanabilirler.

Elektronik posta : Ag içindeki kullanicilarin birbirlerine ya da gruplar arasi mesaj, doküman göndermeleridir. Kullanicilar kolaylikla birbiriyle iletisimi kurabilirler. Bu arada bir posta kutusunu kullanarak birbirlerine mesaj birakirlar.

Bir çalisma grubunun yaratilmasi : Bir departman ya da bir proje grubu bir çalisma grubu olarak tanimlanabilir ve ortak bir agi kullanabilirler. Aglar zaten genellikle kullanici gruplarinin yaratilmasini desteklerler.

Bir gruba dahil olan kullanici o grubun yararlandigi bütün kaynaklardan yararlanir. Grup üyeleri birbirlerine mesajlar yollayabilir ve çalisma planlarini yaparlar.

Merkezi yönetim : Bir firmada çok sayida bilgisayarin sadece bir kullanici tarafindan denetlenmesi herkesin kendi basina çalismasi anlamina gelir. Kullanicilar farkli uygulamalari kullanabilirler. Böylece firma içindeki bütünlük azalir. Bir ag sayesinde gerçeklestirilen bütünlesme firma içinde tutarli bir uyumu saglar. Bu merkezi yönetim firma içinde güvenligi de kolaylikla saglar. Yedekleme v.b. hizmet isleri yine ag içinde daha kolay yapilir.

Güvenlik :Ag yazilimlarinda izinsiz kullanicilarin erisimlerim engelleyen güvenlik özellikleri bulunur. Bunun disinda ag içinde yapilan bütün çalismalar izlenebilir ve zaman, erisebilecek dizinler vb. bakimindan sinirlanabilir.

Yine bu sekilde ag yönetmem bir is istasyonunu belli bir saatte ya da belli bir dizinde çalismasi için kisitlayabilir.

Kisisel bilgisayar kullaniminin ekonomik olarak artiriminin saglanmasi : Bu olanak bir ag ortaminda yeterli özelliklere sahip bir ana makineye daha az özellikle ve bu nedenle daha ucuz olarak bilgisayar edilmesini saglar.

Bir Agin Bilesenleri :

Bir ag (network) belli yazilim ve donanim parçalarindan (bilesenlerinden) olusur.

Ag isletim sistemi yazilimi agin isletimim saglayan özel bir yazilimdir. Agin yönetimim, iletisimim, kaynaklarin kullanimini saglayan bu yazilim genellikle büyük firmalarin ürünü olan gelismis ürünlerdir. Novell Netware, yaygin kabul görmüs bir ag isletim sistemi yazilimidir. Bunun disinda baska ag yazilimlari da vardir:

Ag isletim sisteminin temel görevi ag kaynaklarinin kullaniminin saglanmasidir. Ag kaynaklarinin yani sira agin güvenligi ve denetimimde saglayan ag isletim sistemlerinin çok sayida özellikleri vardir. Çünkü ag ile birlikte kullanicilarin yapabildikleri artar ve sistemin denetimi güçlesir.

Hizmet birimi (ana makine / server), ag isletim sistemim isleten bilgisayardir. is istasyonlari hizmet birimine baglanarak aga dahil olurlar. Agin denetimim, yazdirma vb. temel islemleri hizmet birimi saglar.

is istasyonu (workstation), hizmet birimine ve dolayisiyla aga bagli olan bir bilgisayar, is istasyonu (workstation) ya da dügüm (node) olarak adlandirilir. is istasyonlari genellikle DOS isletim sistemi ile çalisan kisisel bilgisayarlardir. is istasyonlarinin kendi sabit diski olabilecegi gibi disksiz de olabilir. Disksiz is istasyonlari, ag arabirimi kartlarinda yer alan özel bir öz-yükleme (boot) programi ile hizmet birimine baglanirlar.

Ag arabirim karti (Network Interface Card), aga bagli olan her bilgisayarin bir karta gereksinimi vardir. Bu kart sayesinde is istasyonu aga dahil olur. Kablolama sistemi üzerinden hizmet birimine erisir. Ag kartlari genellikle sonradan eklenirler. Kartlar ag tipine uyum saglamak zorundadirlar.

Kablolama sistemi, ag içinde ana makine ile is istasyonlarini birbirine baglar. Kablo çesitleri sunlardir:

Fiber kablolar isigi iletme özelligine sahip cam liflerden olusurlar. Çok hafif, ince ve hizli olmalari onlarin üstünlügüdür.

Bunun disinda kablosuz da ag isletimi de gerçeklestirilebilir. Bu iletisim biçiminde kizil ötesi isiklar ve radyo frekansi kullanilir. Bu teknolojinin kullanilmasi için belli kisitlamalar vardir. Bunlar iki bilgisayarin birbirim görmesi ve uzakliktir.

Paylasilan kaynaklar ve çevre birimleri hizmet birimine bagli olan ve diger kullanicilarin hizmetinde olan kaynaklari gösterir. Bunlar basta yazici, sabit disk, çizici, CD-sürücü vb. dir.

Ag isletim Sisteminin Özellikleri: Bir ag isletim sistemi, tek bir kisisel bilgisayarin isletimim saglayan isletim sistemine göre çok daha üstün özelliklere ve yeteneklere sahiptir.

Dosya ve dizin hizmetleri

Ag içinde çok sayida kullanici bir hizmet birimindeki dosyalara ve programlara ulasmak ister. Ag isletim sistemi bu paylasimi denetler.

Hata Toleransi

Ag isletim sistemi, sistemde olusabilecek arizalara karsi agi korumalidir. Netware isletim sistemi SFT (System Fault Tolerance) özelligi ile agin güvenli çalismasini saglar.

Disk Ön Bellegi

Disk ön bellegi sistemin ana bellegi ile sabit diskimin kullanimini artiran bir özelliktir. Disk ön bellegi sabit diskten okunmus bilgileri biriktirir ve onlara bir daha gereksinim duyuldugunda sabit diskten erisim yapmadan ön bellekten kullanir.

Kayit Koruma

Kayit koruma özelligi kullanicini veri tabanindaki bilgilerin herhangi bir arizaya ya da bozulmaya karsi korunmasidir. TTS (Transaction Tracking System) olarak adlandirilan bu sistemde islem (transaction) kayitlardaki bir degisikligi ifade eder.

Güvenlik

Ag ortaminda da kullanicilar genellikle bilgilerim bir baska makinemin (genellikle hizmet biriminin) sabit diskinde saklarlar. Bu durumda kullanicilar bu bilgilerin güvenliginden kendi sabit diskindekilere göre daha fazla kaygi duyarlar.

Çok sayida kullanicinin çok sayida dosya ve dizinle ugrasmasi nedeniyle ag isletim sisteminin en büyük görevlerinden birisi dosya ve dizin sisteminin güvenliginin saglanmasidir.

Netware isletim sistemi gelismis ve çok güvenli bir koruma ve sifreleme sistemine sahiptir. sifreler düzenlenebilecegi gibi bilgilerin kilitlenmesi ya da kullanimlarinin degisik biçimlerde kisitlanmasi söz konusudur.

Kaynak Paylasimi

Ag ortaminda bir yazici, yedekleme teyibi, diskler vb. aygitlar birer kaynak olarak adlandirilirlar. Ag is1etim sistemin bu kaynaklari agin içindeki bütün kullanicilara paylastirarak ortak kullanimlarini saglarlar.

Uzak Erisim

Aglar içinde uzak is istasyonlarina baglanmak gerekir. Ag isletim sistemleri çevrim-içi ve çevrim disi uzak istasyon baglantisini desteklerler.

Köprüler bir agin diger bir ag ile iletisim kurmasini saglarlar. Netware isletim sistemi köprünün kolayca tesis edilmesini saglar.

Geçitler agin farkli iletisim protokollerine sahip aglarla baglanmasini saglar. Örnegin bir geçit, Netware aginin IBM sistemine baglanabilmesini saglar. Kullanici geçit üzerinden o sisteme baglanir ve kaynaklarini kullanir.

Agin Yerlesimi

Bir agin Yerlesimi kablolama sistemine ve makinelerin birbiriyle iletisim biçimine göre düzenler. Ag içindeki bilgisayarlarin fiziksel düzenine agin yerlesimi (topology) denir. Ancak agin içinde yer alacak bir makinemin agin düzenine uyum saglamadan önce agin içindeki sinyal alisverisine uyum saglamasi gerekir.

Yerlesim, agin içindeki makinelerin birbirine nasil baglandiklarini açiklar. Fiziksel yerlesim ve iletisimi biçimim agin yerlesim düzenine göre diger bir degisle kablolama sisteminin haritasidir. Kablolama dogrusal olabilecegi gibi daire biçiminde bir halka biçiminde de olabilir. Ayrica yildiz biçiminde de yerlesimler vardir. Bu yerlesim biçiminde bir merkezden kablolar uçlara uzanir.

Dogrusal Yerlesim

Dogrusal yerlesimde bir dogrusal hat üzerinde is istasyonlari ve hizmet birimi yer alir. Yaygin kullanilan ethernet yerel bilgisayar agi buna bir örnektir.

Ethernet aglari dogrusal bir yapiyi kullanir. Bu agda CSMA/CD iletisim yöntemi uygulanir.

Agin Büyüklükleri

Aglar degisik boyutlarda olabilirler. Bir yaziciya bagli bir bilgisayar sistemim ag olarak tanimlamak olanaksizdir.

Ancak çok sayida bilgisayar, paylasilan kaynaklar hizmetler ve güvenlik bir ag olarak tanimlanabilir.

Bes on is istasyonunun bulundugu ve genellikle ayni bina inçinde ve bir organizasyona ait alt küçük aglardir. Yaygin kullanilan ag biçimidir.

iki ya da daha çok agin bir araya gelerek olusturdugu küçük aglardir. Bunlar da genellikle bir organizasyon içinde bulunurlar. Bagli aglardaki amaç genis aglarin küçük aglara bölünmesiyle etkinligin artirilmasidir.

Novell Netware'in Tarihi

Novell firmasi 1983 yilinda kurulmustur. Firmanin amaci Kisisel Bilgisayarlar (Personal Computer) arasindaki aglar için yazilim ürünleri gelistirmektir. Novell’in önerdigi ag birçok sistemi; küçük bir yerel agdan büyük bir bilgisayar agina kadar da hertürlü yerlesim düzenini desteklemektedir.

Novell'in özellikle kisisel bilgisayarlar arasindaki aglara yönelik çalisma yapmasinin bir nedenide de ayni yillarda IBM XT ve DOS 2.0 pazara sürülmüs olmasidir.

Novell, orjinal olarak Motorola islemcisi üzerinde çalismak üzere gelistirildi. Ancak daha sonra Novellin stratejileri. aslinda tek kullanici için gelistirilmis olan 8088 Intel mikro islemicilerinde de çalismasi saglanarak gelecekte daha yaygin olmayi amaçliyordu.

Novell, kullaniciya DOS ortamini kullanirken kolayca Netware ag ortamina geçecek biçimde bir arabirim saglayarak, Netware'in kisisel bilgisayarlarla kurulabilecek Yerel Bilgisayar Aglarina yaygin olaral kurulmasini sagIadi.

Bu arada donanim teknolojisi de hizla ilerlemekte idi. Pazara daha hizli ve çok-görevlilige izin veren 80286 ve 80386 mikro islemcileri sürüldü. Netware 80286 daha hizli ve verimli çalismaya baslamistir. Büyük gelisme 1989 yilinda oldu. 1989 yilinda Novell firmasi Netware 386 isletim sistemim pazara sürdü. Netware 386. 80386 mikro islemcisinin bütün özeIliklerinden yararlaniyordu.

l990’li yillarda Netware agi dünyada en yaygin kullanilan agi haline geldi. Bu agin arkasindaki teknik özelliklere (mimari) Netware Open systems (Netware Açik Sistemleri) denilmekteydi.

Netware'in açik sistem olmasi. Netware endüstri standardi olmus iletisim protokollerim olan TCP/IP (Transmission Control Protocol/Internet Protocol) ve OSI (Open System Interconnection) desteklemesi sayesinde gerçeklestirilmektedir.

NETWARE isLETiM SiSTEMi

Netware bir firmadaki bilgi islem gereksinimlerini etkin biçimde gerçeklestirmek için geIistirilmis bir ag yönetim sistemidir. Netware, mevcut donanim ve yazilimdan maksimum yararIanarak farkli ortamlarda bilgisayar aginin kurulmasini ve kullanilmasini saglar.

Netware 386, 80386 ve 80486 mikro islemcilerinin özelliklerinden maksimum yararIanmak üzere gelistirimistir. Netware’in bu uyarlamasinin performansi önceki uyarlamalarina göre iki-üç kat artmistir.

Netware isIetim sistemi C dili ile yazilmistir. Bu özelligi ile Netware yazilimi tasinabilir (portabic) bir programdir. Birçok isletim sitemini destekler. Bunlar DOS,UNIX,OS/2 isietim sisteiliieridir.

Uyarlamalari

Netware isletim sisteiminin ilk uyarlamalari ELS Netware I veII dir. Daha sonra Advanced Netware ve Netware 386 uyarlamalari pazara sürülmüstür.

Günümüzde yaygin olarak kullanilan ve pazarda mevcut olan Netware isletim sistemi uyarlamalari sunlardir:

Netware Lite

Netware Lite yerel bilgisayar herhangi bir hizmet birimine bagli is istasyonIari biçiminde olusturuImus aglardan degildir. Bu tür aglara es düzeyli aglar denir. Ag içinde yer alan bilgisayarlar esit kosullar altinda birbirlerine baglanarak veri alisverisi yaparlar.

Netware v2.2

Genellikle küçük isletmeler için gelistirilmis kolay kullanimi olan bir ag isIetim sistemidir. Netwarc 2.2 uyarlamasi daha önceki Netware uyarlamalari olan ELS Netware Levels I ve II, Advanced Netware ve SFT Netware uyarlamalarini tek bir Netware uyarlamasi olarak gelistirilmistir. Diger uyarlamalara göre dahia gelismistir.

Netware v3.11

Netware 3.11 tüm özellikleriyle 32-bitlik bir ag isletim sistemidir. Masaüstü bütün ortamlari destekler. Bunlar: DOS, Windows, OS/2, UNIX ve Macintosh'tir.

Netware 3.11 uyarlamasi merkezi bir ag yönetimini destekler. Bu uyarlama kurulusIarin öIçegine tam uyum saglayabilmek için 20, 100 ve 250 kullanicili olarak pazara sunulmustur.

Netware v4.01

Netware v4.0 uyarlamasi özellikle birden çok hizmet birimine sahip ve genis bir alana yayilimis büyük bir agi destekler. Netware v4.0 1993 yilinda pazara çikmis en yeni uyarlamadir.

Netware v4.0 önceki uyarlamalara göre daha gelismis bir isletim sistemidir. Bu uyarlama ile yardimci programlar ve komutlar daha basitlestirilmis ve sayica azaltilmistir. Ayrica Windows ve OS/2 ortanimi desteklemek için grafik kullanici arabirimine sahip yardimci programlara sahip oImustur. Güvenlik ve yönetim olanaklari artirilmistir.

Novell DOS 7.0

Novell DOS 7.0, pazara yeni sürülmüs bir DOS isletim sistemidir. Bu DOS isletim sisteminin özel1igi Netware Lite. LANtastic ya da Windows for Workgroups gibi es düzeyli bir aga olan gereksimini ortadan kaldirmasidir. Yani Novell DOS 7.0 birden çok bilgisayari kolayca birbirine baglayacak bir ag yazilimdir. Bu özelliginin yanisira DOS 6.0 özelliklerine sahip bir DOS isletim sistemidir. Ayrica ayni anda bir çok programi çalistirabilen çok görevlilik özelligine de sahiptir. Kullanici gereksinimlerine göre bir kullanicili ya da çok kullanicili olarak kullanilir.

Novell DOS 7.0 isletim sistemi çok sayida yardimci programa sahiptir. Bunlar yedekleme, virüs ve sikistirma özelliklerine sahiptir. Novell DOS 7.0 isletim sistemi standard ag donaniminin üzerine kolayca kurulur.

Açik Protokol Teknolojisi

Novell Netware isletim sisteminin açik protokol teknolojisi, ag üzerinde çok sayida iletisim protokolünün kullanimini saglar. Bu olanak sayesinde Netware bilgisayar agi baska bilgisayar aglarina da kolayca baglanabilmektedir.

Ayrica, yine bu özellik Netware aginin ISO (International Standard Organization) tarafindan gelistirilen OSI (OpenSystem

OSI modeli degisik firmalarin yazilimlarinin ve donanimlarinin kullanildigi aglarin olusmasini saglayan protokolleri içerir.

Ortamdan Bagimsizlik

Bu özelligi ile Novell Netware farkli firmalarin ürettigi ag arabirim kartlarini kullanir.Bütün vuszun tizerinde ag arabirim karti Netware tarafindan kulanilabilmektedir.

Tasima Protokolü Bagimsizligi

Tasima (aktarma) protokolü ag içinde iki istasyon arasinda bilgi birimlerinin (bilgi paketleri) tasinmasinin kurallarini tanimlar. Novell'in tasima protokolünün adi IPX (Internetwork Packet Exchange) dir. Ancak bununla birlikte diger aglarla olan tümlesmede diger tasima protokollerininde kullanimi söz konusudur.Bunlar:

·Endüstri standardi olan TCP/IP (Transmission Control Protocol /internet Protocol)

·OSI (Open System Interconnection) protokolleri NoveIl Netware ayni ag arabirim karti üzerinde birden çok iletisim protokolünün kullanilmasini saglar

Client-Server Protokol Bagimsizligi

Müsteri-Hizmetçi ya da Alici-verici protokolü kurallari bir is istasyonunun hizmet biriminden bir istegi oldugu zaman hizmet biriminin onu yerine getirmesidir.

Netware Hizmetleri

Netware hizmetleri Netware açik sisteminin özünü olusturur. Bu hizmetler, dosya isIemIerini, yazdirma islemlerini güvenlik islemlerini vb. içerir.

Dosyalama ve Yazdirma Hizmetleri

Netware’in dosyalama sistemi çok sayida kullanicinin Netware’in hizmet birimi makinesindeki paylasilabilir dosyalara erismesini saglar. Alici olarak kullanilan is istasyonlari DOS. OS/2 ya Macintosh

Netware isletim sistemi farkli disklerde de bulunabilen çok büyük bir disk alanini bir birim (volume / cilt) olarak kullamr. Netware güvenlik özellikleriyle sabit disk alanlarini çiftleyerek sistem güvenligini artirir.

Netwar'in yazdirma hizmetleri is istasyonlarinin kendi yazicilarini ya da hizmet biriminin yazicilarini kullanmalarini saglar.

iletisim Hizmetleri

Netware, ag kullanicilarina bir dizi iletisim hizmetleri de sunar. Bu özellikler genellikle Sisteme eklenebilen özelliktedirler.

Veritabani Hizmetleri

Netware ag içinde veritabanini saglayacak olanaklari kullanicilara ve profesyonlere sunar. Netware’in Bitrieve adli bir kayit yönetim Sistemi programi, indeksli kayitlarin kullanilmasini saglar.

Yönetim Hizmetleri

Yönetim hizmetleri kullanicilarin aglarin içinde hizmet veren ana makinelere ulasmasini saglar. Netware mevcut ag ya da baglanabilen alt aglar içindeki bütün ana makinelerin kullanicilarin ve kaynaklarin kayitlarini tutar.

Netware'in diger aglarla bütünlesmesi sonucunda çikan genis alanlara yayilmis aglar ve kullanicilarin çalismalarinin denetiminde Netware su güvenlik önlemlerini alir:

Adlandirma: Kullanicinin aga girmesi durumunda kendisine bir tanitim numarasinin verilmesi.

Yetkilendirme: Kullaniciya verileri kullanmak için belli yetkilerin (haklarin) verilmesi.

Açik Sistemler

Bilgisayar sistemleri, üçüncü parti yazilimlarin gelistirilmesini ve kullanimini saglamak için açik sistem olmalidir. Novell, Netware açik sistem anlayisiyla Netware agi üzerinde uygulama gelistirilmesini destekler.

Netware'in bu konudaki özelliklerinin basinda Netware'in programcilara kendi özelliklerinden yararlanmasini saglamasi gelir. API (Application Programming Interfaces) olarak adlandirilan bu hizmetlerden programcilar kendi yazdiklari programlarla yararlanirlar. Novell bunlari kitaplar halinde kullanicilara sunar.

Bununla birlikte Netware agi birçok protokolü. destekler. Profesyonellerin uygulamalarini farkli ortamlara tasiyabilmesi için gerekli dökümantasyonu ve bilgileri verir.

NetWare Lite

Küçük bir isIetme ya da grup için geIistiriImis bir ag sistemidir. Yirmibes kullaniciya kadar yazicilari, bilgileri ve programlari payIasmak isteyen herkes bu agi kurabilir. Kolay kurulur ve kolay bir kullanima sahiptir. Aga yeni is istasyonlari eklemek kolaydir.

Netware Lite yerel bilgisayar herhangi bir hizmet birimine (agi ana makineye) basIi is istasyonlari biçiminde olusturulmus aglardan degidir.Bu tür aglara peer-to-peer (es düzeyli) aglar denir.

Netware Lite iki ya da daha çok bilgisayar arasinda veri ve program alis-verisini gerçeklestirmek için kullanilabilecek en basit yazilimlardan birisidir.

Netwarr Lite yardimci birimleriyle beraber bir program paketi olarak kullaniciya verilir. Kullanicilarin kendilerini bilgisayarlari arasinda kolayca ag ortamini gerçeklestirmeleri amaçlanmistir.

Netware Lite ve benzeri bu tür aglar basta kolay kurulur ve kullanilirlar. Kullanicilarin bir grup olusturmasi durumunda birbirlerinin bilgisayarinda bilgilerden ve yazicilardan ortak yararlanmayi saglarlar. Bu tür aglarda herhangi bir hizmet birimine gereksinim duyulmaz. Bütün bilgisayarla birbirlerine baglidir ve birbirlerinin kaynaklarindan yararlanirlar.

Agin Kurulmasi

Netware Lite Yerel Bilgisayar Aginin kurulusu için belli bir donanimi ve yazilim vardir. Ondan sonra belli islemlerin sirayla yapilmasiyla agin kurulmasi gerçeklesir.

Yazilim Seti

Novell Netware Lite yazilim seti (program paketi), kitaplari, disketle ve donanim birimleriyle birlikte kullaniciya bir paket olarak verilir.Kullanici, dökümanlari okuyarak agi kurabilir. Netware Lite yazilim seti kurulmasi ve kullanimi kolay biçimde gelistirilmis bir yazilimdir.

Donanim Birimleri

Donanim birimleri mevcut biIgisayar donaniminin yanisira agin tesisini saglayacak ek donanim birimleri anlamindadir.

Agin Elemanlarini Bir Araya Getirmek

NetWare Lite'in kitabi kuruIus için temel isIemIeri kullaniciya sekillerle anlatir. Bu islemlerin basinda agin kurulmasi için temel elemanlarin bir araya getirilmesi gerekir.

·En az iki bilgisayar (birinin sabit diski olmasi gerekiyor). Bu makine sayisi yimribese kadar yükselebilir.

·NetWare Lite özellikle bellek artirimina gerek duymaz. Minimum 640 Kilobayt bellek yeterlidir.

·Aygit Sürücüsü (makineyle ag arabirim kartinin iletisimini saglayan program

Agin (network) Donaniminin Kurulmasi

iki ya da daha çok bilgisayar arasinda agin olusturulabilmesi için önce donanim olarak minimum gereksinimler yerine getirilir.

Yapilacak ilk is ag arabirim (network kartlari) kartlarinin bilgisayarlara takilmasidir. Bu islem için bir uzmandan yardim alinabilecegi gibi kullanici kendisi de takabilir.

Kartlar bilgisayarin ana karti (mainboard) üzerine takilir ve vida ile sabitlenir. Bu islem için bilgisayarin içi açilmalidir.Daha sonraki islem baglayicilarin (connectors) ve kablolarin düzenlenmesi gerekir. En son yapilacak isIem ise agi olusturan kablo hattinin basina ve sonuna sonlandiricilarin takilmasidir.

Baglayicilar (T baglayicilari) kablonun ag arabirim kartlarina takilmasini saglarlar. Bu sayede iki bilgisayarin kablo ile birbirine baglanmasi saglanir.

Ag arabirim kartlariyla agin kullanimini saglayacak bir de sürücü programlar vardir. Bunlarda disketlerle ag arabirim kartiyla birlikte verilir.

Yazilim KuruIusunun Planlanmasi

Netware Lite Yerel Bilgisayar Aginin kurulmasinda önce agin nasil çalisacaginin planlanmasi gerekir. Ag içinde hangi makineler yer alacak, kimler kimlerin sabit diskine erisebilecek ya da kimler hangi yazicilari kullanacak gibi temel isletimin prensiplerinin ortaya çikmasi gereklidir.

Bir ag yazilimi, ag üzerindeki bilgisayarlar arasinda yazicilarin ve bilgilerin paylasimini saglar. Örnegin, agda yeralan makinelerden birindeki bilgilere diger bilgisayarin kullanicisi ulasabilir. Yine ayni sekilde bir bilgisayara bagli olan yaziciya diger bilgisayarin kullanicisi da ulasabilir. iste bütün bu kullanim olanaklarinin düzenlenmesi islemine Netware Lite aginin kuruIusunun planlanmasi denir.

Bir hizmet birimi (Server) yazicilarini ve bilgi/veri dizinlerni is istasyonlariyla (client) paylasan bir bilgisayardir. Bu baslamda bir is istasyonu alici (client) olarak adlandirilir. Bir alici (client), hizmet biriminin sabit diskindeki dizinlerini ve yazicilarini kullanabilir. Bununla birlikte alici makineler, kendi dizinlerini ve yazicilarini diger makinalarla (alici ya da ana makine) paylasrnazlar.

Netware Lite aginda makineler, hem ana makine (server) hem de alici (client) olabilirler. Bu durumda olan makineler birbirlerinin bilgi dizinlerini ve yazicilarini kullanabilirler.

Netware Lite agi kurulurken hangi bilgisayarin alici (client), hangi bilgisayarin hizmet birimi (server) ya da hem hizmet birimi hem alici makine (server ve client) olmasina karar verilebilir.

Sonuç olarak bir is istasyonun hangi programlari ve bilgilerin ve yazici gibi aygitlari kullanacagi karari verildikten sonra o makinemn alici, ana makine ya da ikisi birden yapmasi saglanir.

Ana makineler yazicilarini ve diskinde yer alan bilgilerini diger is istasyonlarinin (alici) hizmetine sunarlar. Ancak ana makinelerde alicilarin bilgi dizinlerine ulasamazlar. Bu nedenle de ikisi birden (ana makine ve alici) olarak düzenlenirler.

Bir yazici ag yazicisi olarak kullanacaksa yaziciya ag ortaminda bir ad verilmelidir. Buna ag yazicisi yaratma adi verilir. Ömegin yazicinin adi LASER ya da CIKIS-l olabilir.

Ag yazicisini kullanmak için bir alici makine belli bir isi ag üzerinden yaziciya gönderir. Bu isleme bir çikisin (port) yönlendirilmesi (capture) denir.

Bir bilgi dizininin (directory) ag dizini olabilmesi için de o dizine bir ag adi verilir. Bu isleme de "ag dizini yaratmak" denir. Ömegin. C:\DATA\YAZISMA dizinine MEKTUP adi verilerek o dizin bir ag dizini olarak yaratilir.